|
Trúc Lâm Yên Tử
Vị trí : Yên Tử thuộc xã Thượng Yên Công, thị xã Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.
Đặc điểm: Khu di tích danh thắng Yên Tử là một quần thể chùa, am, tháp, tượng, rừng cây cổ thụ và cảnh vật thiên nhiên nằm rải rác từ dốc Đỏ theo chiều cao dần đến đỉnh núi.
Trúc Lâm Yên Tử (竹林安子) là một dòng thiền Việt Nam đời nhà Trần, do Trần Nhân Tông sáng lập. Trúc Lâm cũng là hiệu của Trần Nhân Tông, đồng thời cũng là hiệu của Thiền sư Đạo Viên, tiền bối của Trần Nhân Tông, Tổ thứ hai của dòng thiền Yên Tử. Thiền phái Trúc Lâm có ba Thiền sư kiệt xuất là Nhân Tông (Trúc Lâm Đầu Đà), Pháp Loa và Huyền Quang. Thiền phái này được xem là tiếp nối của dòng Yên Tử, dòng Yên Tử lại là sự hợp nhất của ba dòng thiền Việt Nam của thế kỉ thứ 12 – đó là dòng Thảo Đường, Vô Ngôn Thông và Tì-ni-đa-lưu-chi.

Danh thắng Yên Tử
Thiền phái Trúc Lâm được một vị vua nhà Trần sáng lập, được xem là dạng Phật giáo chính thức của Đại Việt thời đó nên có liên quan mật thiết đến triều đại nhà Trần, phải chịu một hoàn cảnh mai một sau khi triều đại này suy tàn. Vì vậy, sau ba vị Tổ nói trên, hệ thống truyền thừa của phái này không còn rõ ràng, nhưng có lẽ không bị gián đoạn bởi vì đến thời kì Trịnh-Nguyễn phân tranh (1600-1700), người ta lại thấy xuất hiện những vị Thiền sư của Trúc Lâm Yên Tử như Viên Cảnh Lục Hồ, Viên Khoan Đại Thâm và nổi bật nhất là Thiền sư Minh Châu Hương Hải (theo Nguyễn Hiền Đức).

Chùa Đồng trên núi Yên Tử
Sau một thời gian ẩn dật, dòng thiền này sản sinh ra một vị Thiền sư xuất sắc là Hương Hải, người đã phục hưng tông phong Trúc Lâm. Trong thế kỉ thứ 17-18, thiền phái này được hoà nhập vào tông Lâm Tế và vị Thiền sư xuất sắc cuối cùng là Chân Nguyên Huệ Đăng.
Sau đây là hệ thống truyền thừa trong Đại nam thiền uyển truyền đăng lục (大南禪苑傳燈錄), được Thiền sư Phúc Điền (福田) đính bản:
Trần Nhân Tông
Pháp Loa
Huyền Quang
An Tâm (安心);
Phù Vân Tĩnh Lự (浮雲靜慮);
Vô Trước (無著);
Quốc Nhất (國一);
Viên Minh (圓明);
Đạo Huệ (道惠);
Viên Ngộ (圓遇);
Tổng Trì (總持);
Khuê Sâm (珪琛);
Sơn Đăng (山燈);
Hương Sơn (香山);
Trí Dung (智容);
Huệ Quang (慧 光);
Chân Trụ (真住);
Vô Phiền (無煩)
Núi Yên Tử (An Tử sơn 安子山, 1.068 m) là ngọn núi cao trong rặng núi Đông triều vùng đông bắc Việt Nam. Núi thuộc xã Thượng Yên Công, thị xã Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Vốn là là một thắng cảnh thiên nhiên, ngọn Yên Tử còn lưu giữ nhiều di tích lịch sử với mệnh danh "đất tổ Phật Giáo Việt Nam". Trên đỉnh núi thường có mây bao phủ nên ngày trước có tên gọi là Bạch Vân sơn.
Núi Yên Tử
Trung tâm Phật giáo Việt Nam: Yên Tử trở thành trung tâm của Phật giáo từ khi vua Trần Nhân Tông từ bỏ ngai vàng khoác áo cà sa tu hành và thành lập một dòng Phật giáo đặc trưng của Việt Nam, đó là dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử và trở thành vị tổ thứ nhất với pháp danh Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông (調御覺皇陳仁宗, 1258-1308). Ông đã cho xây dựng hàng trăm công trình lớn nhỏ trên núi Yên Tử để làm nơi tu hành và truyền kinh, giảng đạo. Sau khi ông qua đời, người kế tục sự nghiệp là Pháp Loa Đồng Kiên Cương (法螺同堅剛, 1284-1330), vị tổ thứ hai của dòng Trúc Lâm. Trong 19 năm tu hành, ông đã soạn ra bộ sách Thạch thất mị ngữ (石室寐語) và cho xây dựng 800 ngôi chùa, am, tháp lớn nhỏ trong nước với hàng nghìn pho tượng có giá trị, trong đó có những chùa nổi tiếng như viện Quỳnh Lâm, chùa Hồ Thiên ở Đông Triều... Tại trung tâm truyền giáo của Pháp Loa còn có Huyền Quang Lý Đạo Tái (玄光李道載, 1254-1334), vị tổ thứ ba của phái Trúc Lâm.

Đường Tùng Cổ Thụ
Thắng cảnh: Từ Hà Nội có thể đi xe ô-tô vượt quãng đường 125 km, qua thị xã Uông Bí thì rẽ vào đường Vàng Danh, đi tiếp khoảng 9 km thì rẽ trái. Có thể lên núi Yên Tử bằng hai cách:
1- Theo đường cáp treo hiện đại vượt quãng đường trên 1,2 km lên tới độ cao 450 m gần chùa Hoa Yên. Với cách này có thể ngắm nhìn toàn cảnh rừng núi Yên Tử từ trên cao với những cây tùng, đại hàng trăm năm tuổi xen lẫn trong những rừng cây xanh tươi và hít thở không khí trong lành.
2- Theo đường đi bộ dài trên 6 km đã được gia cố bởi hàng nghìn bậc đá xếp, len lỏi theo lối mòn vượt qua bạt ngàn cây cỏ, dưới tán rừng trúc, rừng thông. Hành trình thăm viếng Yên Tử bắt đầu từ suối Giải Oan với một cây cầu đá xanh nối hai bờ suối. Cầu dài 10 m, có kiến trúc không cầu kỳ nhưng toát lên vẻ đẹp cổ kính, vững chãi. Tục truyền xưa kia vua Trần Nhân Tông nhường ngôi lại cho con là Trần Anh Tông rồi tìm đến cõi Phật. Vua Nhân Tông có rất nhiều cung tần và mỹ nữ. Họ đã khuyên ông trở về cung gấm nhưng không được nên đã lao mình xuống suối tự vận. Vua Nhân Tông thương cảm cho họ nên lập một ngôi chùa siêu độ để giải oan, từ đó con suối mang tên Giải Oan.

Tháp chính chùa Yên Tử
Trước sân chùa sum suê từng khóm loa kèn màu hoàng yến chen lẫn màu trắng mịn, xung quanh chùa có 6 ngọn tháp, lớn nhất là tháp mộ vua Trần Nhân Tông, hai bên là tháp mộ sư Pháp Loa và sư Huyền Quang.
Tiếp đó tới chùa Hoa Yên nằm ở độ cao 543 m với hàng cây tùng cổ tương truyền được trồng từ khi vua Trần Nhân Tông lên tu hành trên Yên Tử. Phía trên độ cao 700 m là chùa Vân Tiêu lẩn khuất trong mây bên triền núi. Sau điểm này là chùa Đồng, tọa lạc trên đỉnh Yên Tử cao 1.068 m. Chùa được khởi dựng vào thời nhà Hậu Lê với tên gọi Thiên Trúc tự (天竺寺). Đầu năm 2007, chùa Đồng mới được đúc hoàn toàn bằng đồng nguyên chất (cao 3 m, rộng 12 m², nặng 60 tấn) đã được đưa lên đỉnh Yên Tử.

Chùa Một Mái
Đứng ở độ cao 1068 m trên đỉnh núi có thể nhìn bao quát cả vùng Đông Bắc rộng lớn với những đảo nhỏ thấp thoáng trong Vịnh Hạ Long như một bức tranh, xa hơn là sông Bạch Đằng.
Dọc đường còn có một số điểm tham quan như Tháp Tổ, chùa Một Mái, chùa Bảo Sái, tượng đá Yên Kỳ Sinh, am Ngọa Vân, bàn cờ tiên, các khu du lịch sinh thái Thác Vàng, Thác Bạc. Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử xây trên nền dấu tích của chùa Lân mà đức Điếu Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông từng thuyết giảng chúng sinh. Đây là công trình thiền viện lớn nhất Việt Nam.

Tượng An Kỳ Sinh
Lễ hội Yên Tử được tổ chức hàng năm bắt đầu từ ngày 10 tháng giêng và kéo dài hết tháng 3 (âm lịch).
Ngôi chùa Đồng mới
Chùa Đồng được đúc mới hoàn toàn bằng đồng, có diện tích gần 20m², chiều cao từ cột nền tới mái là 3,35m, toạ lạc trên đỉnh Yên Sơn, cao 1.068m so với mặt nước biển. Các hoa văn, họa tiết trên đầu đao, bệ mái mang đậm phong cách đời Trần.
Ngày 30/1/2007, (tức 12 tháng Chạp năm Bính Tuất), Hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức lễ khánh thành chùa Đồng tại khu di tích Yên Tử, Quảng Ninh với sự có mặt của đại diện Trung ương Hội Phật giáo Việt Nam, lãnh đạo chính quyền tỉnh Quảng Ninh cùng hàng nghìn tăng ni, phật tử và khách hành hương. Đêm trước ngày khánh thành, Hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh đã tiến hành 3 nghi lễ lớn: yểm địa, bồi hoàn long mạch và hô thần nhập tượng cho chùa. Chùa Đồng được đúc mới hoàn toàn bằng đồng, có diện tích gần 20m², chiều cao từ cột nền tới mái là 3,35m, toạ lạc trên đỉnh Yên Sơn, cao 1.068m so với mặt nước biển, là công trình văn hoá tâm linh quan trọng trong quần thể Khu di tích Văn hoá Tâm linh Yên Tử.
Chùa Đồng mới trên đỉnh núi thiêng
Ngôi chùa được thiết kế và kế thừa kiến trúc truyền thống của chùa Dâu (Thuận Thành, Bắc Ninh). Công trình do Công ty TNHH Xây dựng Mỹ thuật Hà Nội thực hiện. Các hoa văn, họa tiết trên đầu đao, bệ mái… được trang trí tinh xảo, mang đậm phong cách đời Trần. Toàn bộ xà ngang, xà dọc đều đúc hình đầu rồng. 4 đầu chùa hình mái vẩy, trông tựa như hình bông sen đang nở vươn lên.
Ngôi chùa mới do các nghệ nhân đúc đồng ở Ý Yên, Nam Định thực hiện. Toàn bộ công trình gồm chùa, tượng Phật, chuông nặng khoảng 70 tấn được đúc bằng đồng nguyên chất nhập khẩu từ Australia, với khoảng 3.500 chi tiết, trong đó chi tiết nặng nhất là 1,4 tấn. Ngôi chùa được cấu trúc như một ngôi chùa gỗ và lắp đặt trực tiếp trên đỉnh Yên Tử. Do được đặt trên đỉnh núi cao, phải hứng chịu sự khắc nghiệt của thời tiết nên chùa Đồng đã được thiết kế đặc biệt và thi công với những phương pháp tối ưu nhất. Các hạng mục công trình khác như bậc đá lên xuống, lan can, sân hành lễ, lầu hóa vàng cũng được tôn tạo và mở rộng.
Đường lên chùa Đồng
Nằm trong quần thể di tích lịch sử văn hóa Yên Tử (xã Thượng Yên Công, thị xã Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh), Chùa Đồng, được khởi dựng vào thời Lê (1428-1527) với tên gọi Thiên Trúc Tự. Tuy là ngôi chùa nhỏ nhất nhưng lại nằm ở vị trí cao nhất trong quần thể chùa, am, tháp của khu di tích thắng cảnh Yên Tử nên được nhiều người chú ý.
Chùa Đồng mới nằm đúng tại vị trí hiện nay của hai ngôi chùa cũ. Tổng kinh phí xây dựng mới chùa Đồng có trị giá hơn 20 tỉ đồng từ đóng góp của các tập thể và phật tử trong và ngoài nước. Đặt được ngôi chùa Đồng lớn nhất trên đỉnh núi cao nhất tại Yên Tử là ước muốn của nhiều năng ni, Phật tử và du khách thập phương. Đến nay nhờ có các phương tiện kỹ thuật hiện đại, việc vận chuyển các loại vật liệu đồng, sắt thép, xi măng, máy phát điện và nước lên tận đỉnh núi cao mới có thể thực hiện để thi công xây dựng chùa Đồng.
Khu di tích và danh thắng Yên Tử là nơi vua Trần Nhân Tông (giữa thế kỷ 13) đến tu hành sau khi đánh thắng quân Nguyên Mông, sáng lập ra Thiền phái Trúc lâm, môn phái Phật giáo mang đặc trưng tinh thần phụng đạo yêu nước của dân tộc Việt Nam. Theo đánh giá của nhiều tăng ni phật tử, chùa Đồng mới sẽ là đệ nhất kỳ quan của Phật giáo Việt Nam đầu thế kỷ 21.
Mong ước thế gian
Đến nay, cơ sở hạ tầng và nhiều hạng mục công trình đã được tu tạo, xây dựng mới tại đây. Phát biểu tại buổi lễ khởi công trùng tu tôn tạo Chùa Đồng, Đại Đức Thích Thanh Quyết, Trưởng Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo Quảng Ninh, Trụ trì chùa Hoa Yên cho biết khu di tích và danh thắng Yên Tử đã được đầu tư trên 116 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo nhiều công trình, dự án đảm bảo yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật và an toàn, thuận lợi cho du khách về thăm Yên Tử.
Đường cáp treo hiện đại từ chân núi Yên Tử đến Tháp Tổ-chùa Hoa Yên (dài hơn 1.000m), hàng ngày vận chuyển hàng trăm lượt du khách trong nước và quốc tế đến tham quan chùa Hoa Yên và đi bộ thăm chùa Đồng. Dự án làm tuyến cáp treo thứ hai tại Yên Tử, từ chùa Hoa Viên đến chùa Đồng, cũng đang được Ban quản lý di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử xin phép UBND tỉnh Quảng Ninh cho triển khai trong năm 2007. Nếu đường cáp thứ 2 này hoàn thành xong sẽ tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho nhiều du khách đến nơi này tham quan, lễ chùa, tưởng nhớ ông cha.
Những bài viết về danh Thắng Yên Tử
Yên Tử là vùng non thiêng đại ngàn, chứa đựng nhiều huyền tích hơn 700 năm của đất Tổ thiền phái Trúc Lâm Việt Nam. Những đổi thay từ quá trình trùng tu, tôn tạo di tích đã góp phần tôn vinh các giá trị của Yên Tử: Khu di tích danh thắng Yên Tử cách trung tâm thị xã Uông Bí (Quảng Ninh) 14 km về phía tây bắc. Ðây là ngọn núi thiêng trong tâm thức người Việt Nam và là đất Tổ của Thiền phái Trúc Lâm, một dòng thiền mang đậm bản sắc văn hóa, tín ngưỡng dân tộc, thể hiện rõ rệt nhất tư tưởng, tâm hồn người Việt.
Cảnh mờ sương Yên Tử
700 năm trước, sau chiến thắng quân xâm lược Nguyên Mông, vị vua anh hùng Trần Nhân Tông đã nhường ngôi cho con để lên Yên Tử tu hành, nghiên cứu giáo lý nhà Phật, gắn kết với triết lý nhân sinh dân tộc để hình thành và sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm với tư tưởng "nhập thế", "tu tại tâm" mà ở đó, đạo không tách biệt đời. Ðạo phải thể nghiệm ngay trong cuộc sống. Có thể nói, dòng thiền là sự hòa hợp tuyệt vời giữa tinh thần dân tộc và tôn giáo, giữa tư tưởng và đạo đức, giữa đạo và đời. Ngày nay, những tư tưởng này đã được truyền bá rộng với nhiều trung tâm Thiền phái Trúc Lâm trong nước và ngoài nước, không chỉ thu hút người Việt mà còn được nhiều người nước ngoài quan tâm theo học và tu hành.
Hành trình thăm viếng Yên Tử bắt đầu từ suối Giải Oan với một cây cầu đá xanh nối hai bờ suối. Cầu dài 10 m, có kiến trúc hài hòa với khung cảnh thiên nhiên chung quanh, không cầu kỳ bay lượn nhưng toát lên vẻ đẹp cổ kính, vững chãi. Tiếp đó tới chùa Hoa Yên với hàng cây tùng cổ tương truyền được trồng từ khi vua Trần Nhân Tông lên tu hành trên Yên Tử. Chùa Hoa Yên nằm ở độ cao 543 m, được xây mới hoàn toàn thay cho chùa cũ đã có từ 30 năm trước. Ngôi chùa mới mang phong cách kiến trúc thời Trần - Lê, kiểu "nội công ngoại quốc", chung quanh có nhà ngang, dãy dọc phục vụ việc hành lễ và nơi ở của sư trụ trì và tăng ni. Trước chùa có tam quan, bảo tháp, trung tâm là tam bảo, hành lang, lầu chuông và trống, cuối cùng là nhà tổ, lợp ngói mũi hài, ngói bò hình hoa chanh xếp bờ nóc.

Ngày khai hội Yên Tử
Phía trên độ cao 700 m là chùa Vân Tiêu lẩn khuất trong mây bên triền núi. Sau điểm này, du khách tiếp tục lên chùa Ðồng. Chùa Ðồng tọa lạc trên đỉnh Yên Tử cao 1.068 m, điểm cuối của tuyến hành hương. Chùa Ðồng khởi dựng vào thời Hậu Lê với tên gọi Thiên Trúc Tự. Hiện nay, các tăng ni, phật tử trong nước và ngoài nước đang góp kinh phí tôn tạo, xây dựng một ngôi chùa mới, xứng với tầm vóc của giá trị văn hóa và tâm linh trên đỉnh Yên Tử, bởi ngôi chùa trước quá cũ và xuống cấp.
Dọc đường còn có một số điểm tham quan như: Tháp Tổ, chùa Một Mái, chùa Bảo Sái, tượng đá Yên Kỳ Sinh, am Ngọa Vân, bàn cờ tiên, các khu du lịch sinh thái Thác Vàng, Thác Bạc. Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử xây trên nền dấu tích của chùa Lân mà đức Ðiếu Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông từng thuyết giảng chúng sinh. Ðây là công trình thiền viện lớn nhất nước có cổng Tam quan, tòa chính điện, nhà thờ Tam Tổ, lầu trống, lầu chuông, nhà trưng bày, nhà khách, phòng thiền với kiến trúc đẹp và hoành tráng, uy nghi, điểm tô chốn non thiêng Yên Tử thêm phần khang trang, bề thế, góp phần bảo tồn, nghiên cứu các thư tịch cổ, ấn phẩm văn hóa Phật giáo Việt Nam, tạo điều kiện cho tăng ni, phật tử Trúc Lâm trong cả nước đến giảng đạo và tu thiền.
Từ Hội xuân Nhâm Ngọ 2002, đường cáp treo hiện đại dài 1.200 m từ chân núi lên gần chùa Hoa Yên với 16 ca-bin, công suất vận chuyển 700 khách/giờ. Hệ thống này đưa du khách lên tới độ cao 450 m so với mặt nước biển và giúp họ tham quan hệ thống chùa tháp từ Hoa Yên đến chùa Ðồng mất hai tiếng. Cùng với sự quan tâm của các cấp chính quyền tỉnh Quảng Ninh, sự đóng góp công đức trùng tu, xây dựng, khu di tích danh thắng Yên Tử đang ngày càng đẹp lên, phát huy được các giá trị di sản và trở thành một khu du lịch quốc gia trọng điểm.
Nguyễn Cường
Đất Phật phương Bắc: Cao vượt giữa vòng cung núi non điệp trùng vùng Đông Bắc, ngọn Yên Tử có đỉnh chìm trong mây trắng và trải mình dưới ngút ngàn mầu xanh cây lá. Thuở xa xưa, đây đã được coi là phúc địa và lưu truyền huyền thoại về một cõi bồng lai với bàn cờ, am thuốc tiên và pho tượng đạo sĩ An Kỳ Sinh hóa thạch. Nhưng dấu mốc để Yên Tử khắc ghi trong lịch sử và thành sự kiện văn hóa của đất nước là năm 1299, Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông từng trực tiếp cầm binh đánh tan giặc xâm lược, sau khi sắp đặt lại triều chính, ông xuất giá đến miền danh thắng này hành đạo. Bằng học vấn uyên thâm và kinh nghiệm từng trải, Trần Nhân Tông lĩnh hội thành tựu của các vị cao tăng đi trước, tiếp nhận những yếu tố tích cực của Phật giáo là từ bi, bác ái, khoan dung, bình đẳng, hướng thiện và loại bỏ mặt yếm thế, yên phận, bí hiểm, siêu thoát, sáng lập nên phái Thiền Trúc Lâm mang bản sắc riêng Việt Nam. Xuất phát từ nhu cầu bức xúc của dân tộc lúc bấy giờ là nêu cao tinh thần đoàn kết, thương yêu trong cộng đồng, nguyện chung ý chí bảo vệ quyền tự chủ và độc lập của Tổ quốc, dựa trên vị thế tôn giáo đang thịnh hành, Trần Nhân Tông xúc tiến quá trình bản địa hóa của đạo Phật từ nước ngoài truyền vào ở cả hai phương diện lý thuyết là thực tiễn. "Nhập thế" và "tu tại tâm" là hạt nhân cốt lõi của tư tưởng chính thống phái Thiền Trúc Lâm. Theo đó, đạo không tách biệt đời. Đạo phải thể nghiệm ngay trong cuộc sống. Mầm giác ngộ tức Phật tính vốn có saün trong mỗi người, chỉ cần biết kơi dậy và tự rèn luyện, hoàn thiện bản thân. Lấy pháp hiệu là Điếu Ngự, Trần Nhân Tông cùng hai nhà sư Pháp Loa, Huyền Quang và các môn đệ dịch thuật, soạn thảo sách kinh, tập hợp và quy tụ tín đồ giảng giải, truyền bá giáo lý tại Yên Tử. Mảnh đất thiêng có tầm nhìn bao quát suốt dải biên cương rộng lớn trở thành trung tâm thống nhất Phật giáo Việt Nam, tác động sâu sắc đến các lĩnh vực hoạt động xã hội không những đương thời mà trong nhiều giai đoạn kế tiếp.

Một lần đến đất Phật
Các chùa chủ yếu ở Yên Tử là Giải Oan, Hoa Yên, Vân Tiêu và bia Phật phân bố từ thấp lên cao tương ứng với trần gian, lễng trời, cung trời và ngoài vũ trụ. Bên cạnh là các chùa Lân, suối Tắm, Bí Thễợng, Cầm Thực, Long Động, Thiền Định, Một Mái, Bảo Sái và chùa Đồng cùng hệ thống tháp. Các nghệ nhân tài hoa đã sáng tạo những công trình kiến trúc phối cảnh hài hòa, dung hợp với không gian thiên nhiên hùng vũ và thơ mộng. Trong rừng già hoang sơ, ầm ào thác đổ và vi vút gió reo. Buổi sớm, sương mờ bao phủ, mưa bụi nhẹ bay. Những đàn bướm lượn dập dìu và vang tiếng chim hót, vượn kêu. Hoàng hôn buông nắng nhạt, dát vàng những mái chùa và ngôi tháp cổ kính ẩn hiện thấp thoáng, xám lớp rêu phong chứa đựng bao sự tích kỳ lạ. Và đêm xuống, âm thanh chuông mõ cầu kinh truyền nối, lan tỏa... Qua 700 năm, dù phần lớn đã đổ nát, vẫn có thể hình dung diện mạo Yên Tử thời hưng thịnh của phái Thiền Trúc Lâm trong quá khứ. Đường uốn lượn quanh co, rợp bóng hàng xích tùng trồi rẽ gân guốc. Những viên gạch vuông đỏ sẫm, nổi hình văn hoa cúc. Ngói mũi hài mềm mại lợp quanh bờ tường và vòm cong dẫn vào Tháp Tổ sáu tầng chót vót xếp trên bệ đài sen 102 cánh. Chùa Hoa Yên có tấm bia trang trí họa tiết rồng uốn khúc trong khuôn lá đề và bức phù điêu diễn tả ba ni cô niệm Phật. Tượng Trần Nhân Tông khoác cà sa hở nửa ngực vai phải, ngồi thiền trong tễ thế "liên hoa tọa". Bia Phật, khắc chữ Thiên Trúc Tự mặt phía Bắc và chữ Phật phía Nam, dưới có dòng Đông Tự Hồng Nha....
Yên Tử là cội nguồn của Phật giáo Việt Nam và là một điểm du lịch hấp dẫn. Số khách thăm ngày càng tăng và năm 1998 đạt tới 100 nghìn lượt người.di tích lịch sử và danh thắng quốc gia Yên Tử được khoanh vùng bảo vệ 2025 ha rừng đặc dụng và 145 ha mặt hồ nằm trong địa bàn hai xã Phương Đông và Thượng Yên Cộng
Trong lòng Yên Tử còn có tài nguyên khoáng sản là các vỉa than ngầm nhưng việc khai thác phải tính toán kỹ lưỡng và thận trọng, không thể mở các cửa lò gây ô nhiễm và làm mất vẻ đẹp của danh sơn gắn liền di tích có ý nghĩa đặc biệt. Lễ hội mùa xuân Yên Tử 1999 cũng là dịp kỷ niệm phái Thiền Trúc Lâm 700 năm ra đời và phát triển, được chuẩn bị chu đáo. Chính phủ đã phê duyệt dự án tổng thể với nguồn ngân sách khá lớn nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị nhiều mặt của Yên Tử. Hành hương về Yên Tử là đến với non xanh, nước biếc kỳ thú, hữu tình và chiêm bái chốn cửa Phật thanh cao.
(N D - 25/2/1999).
NTST
|